EVN giải đáp 12 vướng mắc nóng về điện mặt trời mái nhà theo Nghị định 243/2026/NĐ-CP

>> 10.9.2026 Trả lời văn bản của CPC và SPC về vướng mắc ĐMTMN: Tải tại đây!

I) Đăng ký phát triển và thông báo điện mặt trời mái nhà: đơn vị điện lực phối hợp thế nào? 

Về việc chia sẻ dữ liệu thông báo và đăng ký phát triển nguồn điện, theo Điều 15 và Điều 18 Nghị định 58/2025/NĐ-CP (sửa đổi bởi khoản 9 và khoản 12 Điều 2 Nghị định 243/2026/NĐ-CP) các Tổng công ty và Công ty Điện lực cần chủ động phối hợp với cơ quan tiếp nhận tại địa phương để thực hiện trách nhiệm của đơn vị quản lý lưới điện. Việc trao đổi thông tin được thực hiện qua Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính hoặc môi trường điện tử phù hợp. 

Theo Văn bản 2384/ĐL-TĐ&NLTT ngày 21/8/2026 của Cục Điện lực, hiện tại EVN đang phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ Công an để triển khai quy trình liên thông xử lý thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.

>>Xem thêm: Hướng dẫn thủ tục thông báo lắp điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu

II) Khi bán điện dư lên lưới, công tơ đo đếm điện hai chiều: ai là người trả tiền? 

Về việc trang bị công tơ đo đếm điện hai chiều, tổ chức và cá nhân lắp đặt nguồn điện có bán sản lượng điện dư lên lưới phải tự chịu trách nhiệm đầu tư, lắp đặt công tơ và thiết bị truyền dữ liệu từ xa (Theo điểm c khoản 2 Điều 37 Nghị định 58/2025/NĐ-CP). Tuy nhiên, quy định không hạn chế việc bên mua điện hỗ trợ cung cấp và lắp đặt thiết bị này cho khách hàng nếu hai bên có thỏa thuận. Việc quản lý tài sản và chi phí liên quan sẽ thực hiện theo quy định hiện hành và phân cấp của EVN.

Lưu ý: Mặc định là chủ đầu tư tự trang bị, nhưng nên trao đổi với điện lực địa phương ngay từ giai đoạn thiết kế để thống nhất phương án công tơ và thiết bị truyền dữ liệu, tránh lắp lại.

Hình 1: Các dòng công tơ điện phổ biến hiện nay bao gồm công tơ cơ bách đời cũ, công tơ điện tử hiện đại và công tơ 2 chiều dành cho hệ thống điện mặt trời

III) Có được bán điện dư vượt 50% sản lượng phát không? 

CÓ. Về thỏa thuận mua bán sản lượng điện dư cao hơn 50%, các bên được phép tự thỏa thuận tỷ lệ mua bán cao hơn mức 50% sản lượng điện phát đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2030. Quy định hiện hành không giới hạn mức tỷ lệ tối đa cụ thể cho trường hợp này. Bên mua điện sẽ căn cứ vào khả năng tiếp nhận, điều kiện vận hành an toàn của lưới điện khu vực đấu nối để thỏa thuận tỷ lệ phù hợp với bên bán.

>>Xem thêm: Cơ chế bán điện mặt trời mái nhà dư lên lưới tối đa 50% 

IV) Xác định công suất phát triển (kW) và sản lượng điện phát theo công suất tấm quang điện (kWp)

Về việc xác định công suất phát triển (kW) và sản lượng điện phát (kWp), công suất phát triển của nguồn điện được tính theo công suất của bộ chuyển đổi nghịch lưu (inverter) bằng đơn vị kW. Trong khi đó, sản lượng điện phát theo cường độ bức xạ được tính dựa trên tổng công suất định mức của tấm quang điện lắp đặt thực tế bằng đơn vị kWp. Quy định áp dụng riêng biệt hai đại lượng này và không giới hạn tỷ lệ giữa chúng.

V) Điện dư từ hệ thống lưu trữ BESS được mua bán như thế nào? 

 Về việc xác định sản lượng điện dư đối với hệ thống lưu trữ điện (BESS), sản lượng điện dư được mua bán chỉ bao gồm lượng điện được tích từ nguồn điện mặt trời mái nhà. Đối với hệ thống lưu trữ có khả năng nhận thêm điện từ các nguồn khác, bên bán và bên mua phải tự thỏa thuận phương án đo đếm phù hợp. Phương án này phải bóc tách được phần sản lượng tích từ điện mặt trời để làm cơ sở thanh toán.

>>Xem thêm: Pin lưu trữ Easyway bảo hành 10 năm

>>Xem thêm: Tủ lưu trữ điện BESS JA Solar 261kWh 

>>Xem thêm: Tủ Lưu Trữ Điện BESS Solis EverCore-261kWh-125kW-NV

VI) Mua bán điện dư của nguồn điện mặt trời lắp tại công trình là tài sản công cần lưu ý gì? 

Về việc mua bán điện dư lắp đặt tại công trình là tài sản công, bên bán điện dư phải tự chịu trách nhiệm bảo đảm việc bán điện phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và tuân thủ đúng pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công. Các đơn vị điện lực thực hiện ký hợp đồng theo đúng thẩm quyền và phân cấp, tuyệt đối không thực hiện chức năng thẩm định thay cơ quan quản lý tài sản công. Nếu phát sinh vướng mắc, bên bán phải chủ động làm việc với cơ quan quản lý tài sản công để được hướng dẫn.

VII) Thiết bị Zero-Export: ai phải lắp và nghiệm thu trong bao lâu? 

Về thiết bị bật/tắt phát ngược (Zero-Export), các nguồn điện đấu nối từ cấp trung áp trở lên và không bán điện dư có trách nhiệm tự trang bị thiết bị này. Đơn vị điện lực có trách nhiệm phối hợp nghiệm thu hệ thống trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ khi nhận được đề nghị. Hiện tại, cơ quan quản lý không giao EVN ban hành tiêu chuẩn hay quy trình thử nghiệm riêng cho thiết bị này, các đơn vị căn cứ theo quy chuẩn kỹ thuật chung để thực hiện.

Hình 2: Nguyên lý hoạt động của ZERO EXPORT

>>Xem thêm: Zero Export: Thiết bị chống phát ngược điện mặt trời lên lưới 

VIII) Thiết bị Zero-Export có phải kết nối hệ thống giám sát của cấp điều độ không? 

Về việc kết nối hệ thống giám sát và theo dõi trạng thái thiết bị Zero-Export, quy định không bắt buộc các nguồn điện không bán điện dư phải kết nối thiết bị này với hệ thống giám sát của cấp điều độ. Thiết bị chỉ cần bật để chống phát ngược lên lưới theo yêu cầu của cấp điều độ trong trường hợp cần bảo đảm an toàn hệ thống. Yêu cầu kết nối giám sát từ xa chỉ áp dụng bắt buộc đối với các nguồn điện đấu nối từ trung áp trở lên có bán sản lượng điện dư.

IX) Hệ thống điện mặt trời lắp trước 01/01/2021 có được phát triển thêm không? 

CÓ. Về việc phát triển thêm nguồn tự sản xuất, tự tiêu thụ trên hệ thống cũ lắp trước ngày 01/01/2021, chủ đầu tư được phép phát triển thêm nhưng không được làm tăng quy mô công suất của hệ thống cũ theo hợp đồng giá FIT đã ký. Các đơn vị điện lực và khách hàng cần thống nhất phương án kỹ thuật và đo đếm tách biệt sản lượng của hai hệ thống. Việc đấu nối hệ thống mới phải đảm bảo không ảnh hưởng đến việc xác định và thanh toán sản lượng điện của hệ thống cũ.

X) Bán điện dư qua lưới điện kết nối riêng trong khu/cụm công nghiệp thì tính ra sao? 

Về mua bán sản lượng điện dư qua lưới điện kết nối riêng, sản lượng điện dư được xác định tại điểm giao nhận giữa đơn vị bán lẻ điện của khu/cụm với công ty điện lực theo chiều phát lên lưới. Tỷ lệ sản lượng điện dư mua bán của nguồn điện mặt trời mái nhà không quá 50% sản lượng thực phát, trừ trường hợp bán cho khách hàng sử dụng điện lớn trong khu/cụm. Hiện không có mẫu hợp đồng riêng cho cơ chế này, các đơn vị chủ động thỏa thuận hợp đồng và phương án đo đếm theo hiện trạng.

XI) Quy định chuyển tiếp và thời hạn hợp đồng mua bán điện dư 

Về áp dụng quy định chuyển tiếp và thời hạn hợp đồng mua bán điện dư, các nguồn điện mái nhà phát triển từ ngày 01/01/2021 đến trước khi quy định mới có hiệu lực mà chưa làm thủ tục thì nay phải thực hiện theo quy định mới. Trường hợp có nhu cầu bán điện dư, tổ chức hoặc cá nhân thực hiện gửi hồ sơ đề nghị theo quy định. Thời hạn của hợp đồng mua bán điện dư là 05 năm kể từ ngày nguồn điện được nghiệm thu và bên bán cung cấp đủ hồ sơ.

XII) Trạm sạc, trụ sạc, tủ đổi pin xe điện có được mua bán điện trực tiếp không? 

Về việc xác định đối tượng trạm sạc, trụ sạc và tủ đổi pin xe điện, cơ chế mua bán điện trực tiếp áp dụng cho các khách hàng lớn kinh doanh dịch vụ sạc điện cho phương tiện giao thông đấu nối từ cấp điện áp 22 kV trở lên. Quy định không đưa ra tiêu chí riêng về tổng công suất trạm sạc hay yêu cầu phụ tải phải độc lập. Các đơn vị điện lực căn cứ vào quy định về khách hàng sử dụng điện lớn để xác định đối tượng tham gia.

Hình 3: Hệ thống điện mặt trời 114kWp cho trạm sạc tại Ninh Bình

Văn bản của EVN cho thấy phần lớn nội dung mà các Tổng công ty nêu đã được Nghị định 243/2026/NĐ-CP và Nghị định 58/2025/NĐ-CP quy định cụ thể; điểm nào pháp luật chưa quy định hoặc chưa rõ thì các Tổng công ty báo cáo Bộ Công Thương hoặc UBND cấp tỉnh. Với chủ đầu tư, nhà thầu và đại lý, các điểm cần nắm chắc là: tỷ lệ bán điện dư, đo đếm với BESS, phân biệt kW và kWp, yêu cầu Zero-Export, hợp đồng 05 năm và điều kiện của trạm sạc xe điện.

Với vai trò nhà phân phối thiết bị điện mặt trời và tổng thầu EPC, Hùng Việt luôn chủ động cập nhật các chính sách, quy định mới để Quý Đại lý/Đối tác có thông tin kịp thời trong quá trình tư vấn và triển khai dự án. Nếu Quý Đại lý/Đối tác cần tư vấn giải pháp inverter, pin lưu trữ và thiết kế hệ thống điện mặt trời phù hợp với các quy định mới, hãy liên hệ Hùng Việt để được hỗ trợ Hotline: 0869.360.186.